Sog'liqni saqlash vazirligi ota-onalarga shamollagan bolani uyda qoldirishni va antibiotikni faqat shifokor buyurganda berishni maslahat berdi
O'zbekiston Sog'liqni saqlash vazirligi 2026-yil 18-sentabrda ota-onalar uchun shamollash mavsumiga oid tavsiyalar e'lon qildi. Tavsiyalarda bolani O'RVI va grippdan qanday asrash, uyda qanday parvarish qilish, isitmani qachon tushirish va qanday belgilar paydo bo'lganda zudlik bilan shifokorga borish kerakligi aytilgan.
6 yoshgacha bo'lgan bolalar gripp bo'yicha xavf guruhiga kiradi
Ulardan tashqari, 65 yoshdan oshgan odamlar va homilador ayollar ham shu guruhga kiradi. Grippga qarshi emlash kasallikning oldini olishga yordam berib, uning og'ir kechishi va asorat berishi xavfini kamaytiradi. Vazirlik, ayniqsa, yosh bolalar, keksalar, homilador ayollar, surunkali kasalligi bor odamlar va tibbiyot xodimlariga emlanishni maslahat beradi. Emlanishdan oldin esa oilaviy shifokor bilan maslahatlashib olishni tavsiya qiladi.
Ota-onalar bolaning kasallik yuqtirish xavfini kamaytirishi mumkin
- Bolaga qo'lini, ayniqsa ovqatdan oldin va hojatxonadan keyin, sovunlab yuvishni o'rgating, uning bemorlar bilan muloqotini cheklang.
- Bolaning burni oqsa, yo'talsa, tomog'i og'risa yoki isitmasi chiqsa, uni maktab yoki bog'chaga yubormang. Shunda u tezroq tuzalib, boshqalarga yuqtirmaydi.
- Bolani ob-havoga qarab kiyintiring, ho'l kiyimda yurmasligiga e'tibor bering.
- Bolani bir vaqtda yotib, bir vaqtda turishga o'rgating, uxlashdan oldin unga telefon va planshet bermang.
Yengil O'RVIni ota-onalar uyda davolay oladi
Ko'p hollarda O'RVI yengil o'tadi, uyda to'g'ri parvarish qilishning o'zi yetarli bo'ladi. Bolaga suyuqlikni oz-ozdan, tez-tez ichiring. Xonani muntazam shamollatib turing, lekin bolani sovuqda yoki yelvizakda qoldirmang. Uni haddan tashqari issiq kiyintirmang. Burni bitganda tuzli eritmalardan foydalanishingiz mumkin. Bolani majburlab ovqatlantirishning hojati yo'q: taom yengil va uning yoshiga mos bo'lsin. Chaqaloqni tez-tez emizing.
Isitma tushiruvchi dori faqat ma'lum haroratdan boshlab beriladi
Bir yoshgacha bo'lgan bolaga harorat 38 bilan 38,2°C oralig'iga yetmaguncha, bir yoshdan katta bolaga esa 38,5°C ga yetmaguncha isitma tushiruvchi dori berish tavsiya etilmaydi. Vazirlik bunday dorilardan paratsetamol va ibuprofenni tilga oladi. Doza bolaning yoshi va vazniga qarab tanlanadi. Shifokor maslahatisiz turli dorilarni aralashtirish va isitmani tushirish uchun bolaga ukol qilish mumkin emas. Isitma paytida bolaga tez-tez iliq suv va boshqa ichimliklar bering.
O'RVIda antibiotik foyda bermaydi
O'RVIni viruslar qo'zg'atadi, antibiotiklar esa bakteriyalarga ta'sir qiladi. Shifokor buyurmagan antibiotikni bolaga berish mumkin emas: u ichak faoliyatini buzib, jigarga zarar yetkazishi va hayot uchun xavfli allergik reaksiya, ya'ni anafilaktik shok keltirib chiqarishi mumkin.
Xavotirli belgilar paydo bo'lsa, ota-onalar zudlik bilan shifokorga murojaat qilishi kerak
Bolada quyidagi belgilar kuzatilsa, darhol shifokorga boring yoki 103 raqami orqali tez yordam chaqiring:
- kuchli hansirash, bo'g'ilish yoki tez-tez nafas olish;
- haddan tashqari uyquchanlik;
- ovqat yemay qo'yish yoki ko'krak emmay qo'yish;
- kuchli bezovtalik;
- isitma tushiruvchi doridan keyin ham ahvoli yaxshilanmasligi.
Bunday belgilar pastki nafas yo'llari yallig'langanini yoki bakterial infeksiya borligini bildirishi mumkin. Unda bolani shifoxonada davolashga to'g'ri kelishi mumkin.
Ayrim uy usullari bemor bolaga zarar yetkazadi
- Tomoqqa yod, zelyonka yoki boshqa kuchli vositalar surtmang, chunki ular shilliq qavatni jarohatlashi mumkin.
- Isitmasi bor bolani qalin kiyim va ko'rpaga o'rab qo'ymang. Unga yengil, qulay kiyim kiydirib, xonada o'rtacha harorat saqlang.
- Bola yo'talayotgan bo'lsa yoki unda astma, allergiya bo'lsa, xonasida isiriq va boshqa tutunli vositalarni tutatmang: tutun nafas yo'llarini ta'sirlantirib, yo'tal va hansirashni kuchaytiradi.
🔗 Manba