Yoz oylarida trotuarda o'lik arilar nima uchun ko'payib qolmoqda
Arilar koloniyalarda yashaydi. Ishchi arilarning umri atigi 4 dan 6 haftaga qadar. O'lgan ariga koloniyada joy yo'q: sog'lom yosh ishchilar sheriklari tanasini ko'tarib, indan ancha uzoqqa olib borib qoldiradi. Trotuarda ko'rgan o'lik tanalar aynan shunday paydo bo'ladi.
🌡️ Issiqlik ham alohida muammo. 2026-yilgi iyun Angliyada tarixdagi eng issiq iyun bo'lib o'tdi. Bunday ekstremal harorat arilarning ko'payishiga, havoda uchishiga va ozuqa izlab ketishiga jiddiy xalaqit beradi. Ular qanotlarini chayqab inni sovutishga urinadi, lekin bu usul juda qizib ketganda yetarli bo'lmayapti.
☠️ Pestitsidlar va gerbitsidlar uzoq yillar davomida arilarning asosiy dushmanlaridan biri bo'lib kelmoqda. Zaharlangan o'simlikka qo'nib yoki ifloslangan nektarni uyasiga olib kelib, ari butun koloniyani zaharlab qo'yishi mumkin. Gerbitsidlar bilvosita ta'sir ko'rsatadi: ular dalada o'sadigan sariq yovvoyi gullar (dandelion) kabi o'simliklarni yo'q qilib, arilarning asosiy ozuqa manbalarini kamaytirib qo'yadi. Dunyo oziq-ovqat mahsulotlarining taxminan 50 foizi aynan arilar changlatadigan ekinlardan keladi, shu bois bu yo'qotishlar hammamizga tegishli.
🌿 Yashash joyi ham qisqarmoqda. Qurilish va jadal qishloq xo'jaligi sababli arilarning tabiiy maskani tobora torayib bormoqda. Iqlim o'zgarishi esa o'simliklar va arilar faoliyatining vaqtini bir-biriga to'g'ri kelmay qo'ymoqda: zarur gullar arilar uchib chiqishidan oldin ochib, so'lib tugatadi.
Bog'ingizda sariq yovvoyi gullar (dandelion) o'sib chiqqan bo'lsa, ularni kesib tashlamang. Arilar uchun bu kichkina sariq gul juda muhim ozuqa manbai. 🐝
