Bilim Hack

Xitoyda o'tkazilgan tadqiqot: sun'iy intellekt bilan o'quvchilar uy vazifasini tezroq bajaradi, lekin usiz yoziladigan nazorat ishlarida pastroq natija ko'rsatadi

Uy vazifasini generativ sun'iy intellekt yordamida bajara boshlagan xitoylik o'quvchilar bu vazifalar uchun yuqoriroq baho olyapti, lekin sun'iy intellektsiz yoziladigan nazorat ishlarida natijasi pasaygan. Buni Devid Stromberg (Stokgolm universiteti), Viktor Ley va Yanxuey U (Gonkong universiteti) olib borgan tadqiqot ko'rsatdi. Ish 2026-yil iyunda e'lon qilingan, 2-sentabr kuni u haqda Al Jazeera yozdi.

Mualliflar 30 oy davomida Xitoyda 12 yoshdan 18 yoshgacha bo'lgan 27 mingga yaqin o'quvchini kuzatgan. Ular to'qqiz fan bo'yicha uy vazifalari uchun qo'yilgan baholarni, hech qanday materialdan foydalanib bo'lmaydigan oylik nazorat ishlarini hamda maktabning yuqori bosqichiga va oliygohga kirish imtihonlarini solishtirgan.

O'quvchilar generativ sun'iy intellektdan foydalana boshlagach:

  • uy vazifalari uchun baholar 18% oshdi;
  • bitta topshiriqqa ketadigan vaqt 64 daqiqadan 45 daqiqaga, ya'ni taxminan 30% qisqardi;
  • sun'iy intellektsiz yoziladigan oylik nazorat ishlarining natijalari yarim yil ichida 20% pasaydi;
  • kirish imtihonlarining natijalari 18% va 24% tushdi, bu to'liq holda taxminan ikki yildan keyingina sezildi.

Natijalar eng ko'p ijtimoiy fanlarda pasaydi, aniq va tabiiy fanlar hamda tillarda kamroq. Eng ko'p kichik yoshdagi o'quvchilar, a'lochilar va o'g'il bolalar yutqazdi.

Ma'lumotlarga qaraganda, yo'qotish asosan uy vazifasini sun'iy intellektga topshirib qo'yganlarda kuzatilgan. Ular sun'iy intellektdan foydalanuvchilarning taxminan 80 foizini tashkil qiladi: vazifaga juda oz vaqt sarflasa-da, unga yuqori baho olishadi. Uy vazifasiga sun'iy intellektdan foydalanmaydiganlar bilan bir xil vaqt sarflagan o'quvchilarning bilimi biroz kamaygan, xolos.

Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining (OECD) yanvarda e'lon qilingan Digital Education Outlook 2026 sharhi ham shunga o'xshash xulosaga kelgan. Agar sun'iy intellekt ta'lim uchun mo'ljallanmagan bo'lsa va undan hech qanday tizimsiz foydalanilsa, ish natijasi oshadi, lekin haqiqiy bilim ko'paymaydi.

Ipsos kompaniyasi Vodafone Foundation buyurtmasi bilan o'tkazgan so'rovda Yevropaning yetti davlatidan 12 yoshdan 17 yoshgacha bo'lgan 7000 o'quvchi qatnashdi. Ulardan maktabdan tashqarida, o'qituvchi yo'l-yo'riq bermaganda o'qiyotib sun'iy intellektdan qanday foydalanishi so'raldi:

  • 56 foizi ma'lumot qidiradi;
  • 45 foizi atama va tushunchalarni tushuntirib berishni so'raydi;
  • 31 foizi masalalarning tayyor yechimini oladi;
  • 29 foizi interaktiv yoki o'quvchiga moslashadigan materiallardan foydalanadi;
  • 20 foizi shaxsiy o'quv rejasini tuzib, o'z yutuqlarini kuzatib boradi.

Al Jazeera xulosasiga ko'ra, o'quvchining sun'iy intellektdan foydalanish-foydalanmasligidan ko'ra undan qanday foydalanishi muhimroq.

O‘xshash maqolalar

Yangi maqolalar Telegram kanalimizda birinchi bo‘lib chiqadi

@bilim_hack
← Sun’iy intellekt