Bilim Hack

Yoshi ulg'aygan miya bir umrlik bilimni saqlashga moslashadi

Arizona universiteti olimlari miyaning qarishini yangicha talqin qildi. "Perspectives on Psychological Science" jurnalida e'lon qilingan tadqiqotga ko'ra, yosh ulg'ayishi bilan ro'y beradigan o'zgarishlar insonning rivojlanishining tabiiy davomi hisoblanadi.

Tadqiqotchilar bu g'oyani "adaptiv qarish gipotezasi" deb atashdi.

Miyada ikkita muhim mintaqa mavjud. Hippokamp tafsilotli voqealar xotirasini saqlaydi, ya'ni kim, qachon, qayerda kabi ma'lumotlarni. Frontal korteks esa ma'no, naqshlar va umumiy mohiyatni ajratib oladi.

Yosh miyada hippokamp faolroq, chunki bola hali dunyoni bilib boradi va bilim zaxirasini to'plab boradi. Keksaygan miyada esa bu muvozanat sekin o'zgaradi. Frontal korteks faoliyati kuchayib, yangi ma'lumotlarni avvalgi tajribaga bog'lash va chuqurroq mazmunni anglash birinchi o'ringa chiqadi. Bu o'tish odatda 50 yoshdan 70 yoshgacha sodir bo'ladi.

"Yosh miya hammasi shimib oladigan gubkaga o'xshaydi, chunki u bilim arxivini qurib boradi. Keksa miya esa avlodlarga tajriba o'tkazish, o'qitish va murabbiylik uchun moslashgan," dedi tadqiqot muallifi Fabian-Xosé Fernandez.

Tadqiqot Alzheimer kasalligi masalasiga ham to'xtaladi. Tabiiy qarish va Alzheimer tamoman boshqa-boshqa jarayonlar. Alzheymerde amyloid va tau oqsillari bu tabiiy o'tishga aralashib, uni buzib yuboradi, shu bois ikkisini bir xil hodisa deb bo'lmaydi.

🔗 Manba

O‘xshash maqolalar

Yangi maqolalar Telegram kanalimizda birinchi bo‘lib chiqadi

@bilim_hack
← Ilmiy yangiliklar