Bilim Hack

Bolaning o‘qishga o‘rganishini ikki ko‘nikma belgilaydi: tovushlarni eshitish va so‘z boyligi

Bola o‘qishda qiynalsa, ko‘pchilik ikkita sababni o‘ylaydi: aqli yetmayapti yoki harflarni ko‘rishda muammo bor. Texas A&M universiteti olimlari bu fikrni hozirgacha eng katta tahlillardan birida sinab ko‘rdi.

🔬 Dr. Daniel Hajovsky boshchiligidagi guruh University of Kansas, St. John’s University, Montclair State University va Temple University tadqiqotchilari bilan birga ishladi. Ular 137 ta bilim va o‘qish testidan 50 ming ta o‘zaro bog‘liqlik ko‘rsatkichini bitta modelga jamladi. Shu usul avvalgi tadqiqotlar nega bir-biriga zid xulosa chiqarganini ham tushuntirib berdi.

📉 Natijalar:

  • ko‘rib axborotni qayta ishlash qobiliyati o‘qish bilan sezilarli bog‘liqlik ko‘rsatmadi
  • umumiy aql o‘qishga ta’sir qiladi, lekin avvalgi ishlar aytganidan ancha kam

O‘qishni eng yaxshi bashorat qilgan ikki ko‘nikma kam tilga olinadigan ko‘nikmalar bo‘lib chiqdi:

  • eshitib ajratish: so‘z ichidagi alohida tovushlarni eshitib, bir-biridan ajrata olish
  • so‘z boyligi va bilim zaxirasi: bola atrofdagi dunyodan to‘plagan so‘zlar, tushunchalar va ma’lumotlar

Shu ikkalasi tadqiqotda o‘lchangan boshqa hamma narsadan ishonchliroq natija berdi. Xotira, fikrlash tezligi va mantiqiy fikrlash ham yordamchi rol o‘ynaydi.

O‘qituvchilar uchun bu bolaning aynan nimada qiynalayotganini aniqroq topish imkonini beradi, chunki o‘qishdagi turli muammolar turli sabablarga borib taqaladi.

Ota-onalar uchun xulosa shunday. Hajovskyning aytishicha, uyda eng asosiy ko‘nikmalarni mustahkamlash ham o‘qish qobiliyatiga sezilarli ta’sir qilishi mumkin. O‘qishdagi qiyinchilik past qobiliyatdan dalolat bermaydi, ko‘pincha bitta ko‘nikmani kuchaytirish kerakligini bildiradi.

O‘xshash maqolalar

Yangi maqolalar Telegram kanalimizda birinchi bo‘lib chiqadi

@bilim_hack
← Ota-onalar uchun